Het maximale uit mensen halen

In het kader van de pilots Werken naar vermogen hebben SW-bedrijven diverse projecten uitgevoerd. Hieronder wordt aangegeven wat de ervaringen zijn van deze projecten met betrekking tot dit thema.

1. Diverse arbeidsontwikkelinstrumenten

In veel projecten is geëxperimenteerd met het ontwikkelen en implementeren van instrumenten voor arbeidsontwikkeling voor een brede groep mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt. Het betreft zeer diverse instrumenten, variërend van instrumenten voor de ontwikkeling van de organisatie – zoals het instrument van AM Groep en !GO – tot instrumenten gericht op de ontwikkeling van individuele medewerkers. Enkele voorbeelden van instrumenten:

  • De WVS groep zet een werkprotocol in bij de begeleiding van jongeren tijdens hun stage.
  • Concern voor Werk heeft voor de groep zorgcliënten een instrument ontwikkeld dat het mogelijk maakt om deze groep te screenen op mogelijke kandidaten voor sociale activering.
  • Hameland heeft met vijf andere SW-bedrijven het SBCM-instrument Werkplekopleiden geïmplementeerd in de organisatie, en wil op die manier werkleiders ondersteunen om arbeidsontwikkeling handen en voeten te geven.
  • Paswerk ontwikkelt een diagnose-instrument waarbij verschillende aspecten van de werkzoekende in kaart worden gebracht zodat hij in het juiste traject terechtkomt.
  • Wezo ontwikkelt een aanpak voor de onderkant van de Wsw en de bovenkant van de AWBZ, waarbij plaatsing bij een reguliere werkgever centraal staat.
  • iederz ontwikkelt De Verrekijker, een methode om via een kort en intensief traject Wsw-ers die al lang op één afdeling werken, te stimuleren en te motiveren om hun horizon te verbreden.

Voor een volledig overzicht van instrumenten die ontwikkeld zijn, zoek onder trefwoord ‘instrumentontwikkeling’. Voor overige instrumenten, zie de website van SBCM.

2. Implementatie van een instrument

In de inrichting van het proces rondom de implementatie van een instrument hebben de organisaties verschillende keuzen gemaakt. Bij DZB wordt de pilot relatief separaat van de andere activiteiten van de organisatie uitgevoerd. Ook bij de WVS groep staat het project los van andere initiatieven. Ook bij Promen, Paswerk, en Concern voor Werk staat de ontwikkeling van het instrument relatief los van de algemene visie en strategie.
De AM groep, Empatec, WSD Groep en !GO maken een andere keuze. Bij deze organisaties kiest men er bewust voor het te ontwikkelen instrument in te bedden in de strategie. Bij de AM groep gaat het om een instrument dat bijdraagt aan de visie en strategie ontwikkeling. Het Individueel Ontwikkel Plan van Empatec is een integraal onderdeel van de mensontwikkelstrategie. Het is volledig ingebed in de processen die daarvoor worden ontwikkeld.
!GO en WSD Groep hebben gekozen voor een breed programma waarbij de ontwikkeldoelstelling geïntegreerd wordt in het hele bedrijf. Uiteindelijk moet ook blijken wat de kosten en opbrengsten zijn van mensontwikkeling. Dat wordt onder andere inzichtelijk door bijvoorbeeld het loonwaarde-instrument dat !GO inzet.

3. Omgaan met weerstand bij de doelgroep

In verschillende projecten worden specifieke interventies gepleegd om niet gemotiveerde deelnemers of hun demotiverende omgeving extra aandacht te geven en om weerstanden weg te nemen. Bij de WVS groep waren de jongeren wel gemotiveerd, maar durfden sommige niet. Hiervoor werden specifieke acties opgezet om het zelfvertrouwen te vergroten. Vaak waren ouders een negatieve factor. Door hen meer uitleg te geven en te laten zien wat het effect op de jongeren was, werden de ouders gestimuleerd om hun kinderen meer te ondersteunen. Bij Dukdalf worden de minder gemotiveerde medewerkers in een apart leerwerktraject ondergebracht. Hier leren ze werkendewijs hun motivatie terug te vinden. Het project Jongerenloket van De Risse stelt duidelijke grenzen om een negatieve invloed op de rest van de groep te voorkomen. Al bij de intake wordt de motivatie bekeken. Gaan ze er wel mee aan de slag dan vindt intensieve begeleiding plaats van aanwezige docenten en pedagogen aan de hand van een portfolio. Het wegnemen van weerstanden door mensen weer voorzichtig kleine stappen te laten zetten naar arbeidsparticipatie, is de kern van het project Paswerk in de Wijk, waarbij wijkgericht werken centraal staat.